OPERA2DAY

donderdag 18 januari 2018

Van ‘grand opéra’ naar ‘opéra noir’: de filmische aanpak van ‘Hamlet’

Van ‘grand opéra’ naar ‘opéra noir’: de filmische aanpak van ‘Hamlet’

Film noir en nouvelle vague waren voor de enscenering van Hamlet belangrijke inspiratiebronnen. De vormgeving van  de productie is door deze filmgenres sterk bepaald. Het medium film speelt in de voorstelling bovendien een sleutelrol. Regisseur Serge van Veggel en cineaste Margo Onnes werken samen en lichten hun aanpak toe.

In deze productie van Hamlet wil OPERA2DAY laten zien hoe er een steeds grotere afstand ontstaat tussen de fysieke werkelijkheid en de werkelijkheid in Hamlets hoofd. Bij regisseur Serge van Veggel kwam al vroeg het idee op om film te gebruiken. “In gesprek met Margo Onnes ontstond het idee om die twee werkelijkheden tegelijkertijd  te laten zien: de fysieke werkelijkheid op het toneel, de mentale werkelijkheid op het scherm. Maar met dat uitgangspunt begint het spel slechts. Na verloop van tijd gaan de werkelijkheden door elkaar heen lopen, zodat je je afvraagt: gebeurt dit in de fysieke werkelijkheid of in Hamlets hoofd?”

EEN MAGISCH MOMENT
De keuze voor cineaste Margo Onnes en film  noir kwam tot stand op een magisch moment. “Ik was al lang zeer enthousiast over de films van Margo, die altijd een ongrijpbare realiteit tonen,” aldus Van Veggel. “Denkend aan Hamlet kwam ik bij haar werk terecht. Ik bekeek een fragment uit haar Franstalige film Muse, waar een verwarde Franse jongeman depressief terugkijkt op een noodlottige zomerliefde die zich heeft afgespeeld rondom een zwembad. Ik ben nog altijd dankbaar voor de ingeving die ik toen kreeg: ik speelde met een fragment uit deze film tegelijkertijd een deel uit de opera Hamlet af. De hele enscenering was direct geboren. Muse was mijn muze. De Franse negentiende-eeuwse muziek werd een Frans universum van film noir en nouvelle vague ingetrokken, zonder iets te verliezen van zijn magie. Soundscapes en voice-overs die toevallig klonken verdiepten de muzikale ervaring. Ik heb Margo direct gebeld.”

EEN ONVERVALST NOIR-VERHAAL
Margo Onnes raakte meteen enthousiast. “Hamlet is een onvervalst noir-verhaal! Alle kenmerken van het genre vind je er in terug: de overheersende rol voor melancholie, vervreemding, pessimisme, morele corruptie, schuld en paranoia. In veel noir-films die ik voor mijn korte film Muse heb bekeken, speelt water een hoofdrol. Bij een eerste shot op troebel water weet je direct dat er iets niet in orde is. In veel noir-films wordt water gebruikt als symbool voor onderdrukte (wraak)gevoelens, verlangens en angsten of fungeert water zelfs als graf waarin protagonisten uiteindelijk ten onder gaan, zoals Ophélie in Hamlet. We trekken in deze productie die metafoor verder door. Hoewel de filmbeelden in Hamlet kleurijk zijn, zetten we de noir-traditie voort.”

“De uitnodiging om deze opera te helpen vormgeven, zag ik als een uitgelezen kans om opnieuw ruimtelijk te werken. Want hoewel ik eerder voornamelijk heb gewerkt met filmische installaties, heb ik mij de afgelopen jaren vooral geconcentreerd op single-screen cinematografisch werk. Hamlet sluit ook goed aan bij mijn eerdere multidisciplinaire werk, waarin musici een grote rol spelen. Deze samenwerking met OPERA2DAY geeft mij de kans om met film bij te dragen aan een nieuw soort totaaltheater, en op zoek te gaan naar een driedimensionale, magische en cinematografische wereld.”

  • '

    'In Den Haag voltrekt zich een waar mirakel'

    '
  • Theaterkrant